Araç Satışında Noter Devri: Süreç ve Gerekli Evraklar

Türkiye’de araç satışı noterde yapılır. El sıkışmak, kapora almak veya sözleşme imzalamak satışı gerçekleştirmez; mülkiyet ancak noterde düzenlenen satış işlemiyle el değiştirir. Bu yazıda işlemin nasıl ilerlediğini ve yanınızda ne götürmeniz gerektiğini anlatıyoruz.

Kısa cevap: alıcı ve satıcı kimlikleriyle noterde buluşur, satıcı ruhsatı getirir, alıcı kendi adına zorunlu trafik sigortası yaptırmış olur. Noter borç ve haciz sorgusunu kendisi yapar, satışı düzenler ve tescili aynı noktada tamamlar. Ayrıca trafik tescil müdürlüğüne gitmeniz gerekmez.

Araç devri neden noterde yapılır?

Karayolları Trafik Kanunu, araç satışının noterde yapılmasını zorunlu kılar. Noterde yapılmayan bir devir hukuken satış sayılmaz: araç kâğıt üzerinde hâlâ sizin adınıza kalır. Bu, satıştan sonra kesilen cezaların ve doğan sorumlulukların size ait olması demektir.

Noter yalnızca satışı düzenlemez, tescil işlemini de yapar. Yani ayrıca trafik tescil müdürlüğüne gitmeniz gerekmez; işlem tek noktada tamamlanır.

Araç satışı için gerekli evraklar

Satıcıdan istenenler

• Kimlik belgesi
• Araca ait tescil belgesi (ruhsat)
• Geçerli zorunlu trafik sigortası poliçesi
• Araç üzerinde rehin/haciz bulunmadığına dair durum (noter elektronik olarak görür)

Alıcıdan istenenler

• Kimlik belgesi
• Alıcı adına düzenlenmiş, satış tarihinde geçerli zorunlu trafik sigortası

Alıcı adına trafik sigortası olmadan noter satışı yapmaz. Poliçeyi satış gününden önce yaptırın; noterin kapısında hallolacak bir iş değildir.

Kimlik olarak ehliyet kabul ediliyor mu?

Uygulamada noterler çoğunlukla kimlik kartı, pasaport veya sürücü belgesini kabul eder. Ancak bu konu noterden notere farklılık gösterebiliyor; özellikle eski tip belgelerde ve süresi dolmuş sürücü belgelerinde sorun çıkabiliyor.

Güvenli yol, T.C. kimlik kartıyla gitmektir. Yalnızca ehliyetiniz varsa, randevu almadan önce gideceğiniz noteri arayıp teyit edin — satış günü geri çevrilmek en gereksiz gecikmedir.

Şirket aracıysa

Şirket adına kayıtlı araçlarda imza sirküleri, faaliyet belgesi ve yetkilinin kimliği istenir. Yetkili gelemeyecekse noterden düzenlenmiş bir yetki belgesi gerekir. Gerekli evrakların güncel listesini işlem öncesinde noterden alın; şirket türüne göre değişebilir.

Araç mirasçılara kaldıysa

Sahibi vefat etmiş araçlarda önce veraset ilamı alınır ve araç mirasçılar adına intikal ettirilir. İntikal tamamlanmadan satış yapılamaz. Satışta tüm mirasçıların onayı aranır; hepsi noterde bulunamayacaksa içlerinden birine araç satış vekâleti verilir.

Noterde satış nasıl yapılır? Adım adım

1. Randevu. Noterler genellikle randevu ile çalışır. Yoğun günlerde aynı gün sıra bulmak zor olabilir.
2. Tarafların hazır bulunması. Alıcı ve satıcının birlikte noterde olması gerekir. Gelemeyecek taraf için vekâlet düzenlenebilir; bunu vekaletle araç satışı yazımızda anlattık.
3. Sorgu ve kontrol. Noter araç kayıtlarını, borçları ve sigorta durumunu kontrol eder.
4. Bedelin ödenmesi. Ödeme yöntemi taraflara aittir. Banka havalesi/EFT, hem kayıt bıraktığı hem de nakit taşımayı ortadan kaldırdığı için tercih edilir.
5. İmza ve tescil. Satış sözleşmesi imzalanır, tescil noter tarafından yapılır ve yeni ruhsat çıkarılır.

İşlemin kendisi, evraklar eksiksizse genellikle yarım saati aşmaz. Süreyi uzatan şey neredeyse her zaman eksik belge ya da sorguda çıkan bir borç kaydıdır.

Noter randevusu nasıl alınır?

Randevuyu taraflardan biri alır; sistem üzerinden ya da doğrudan noteri arayarak. Randevu alınırken aracın plakası ile alıcı ve satıcının kimlik bilgileri istenir. Satışın yapılacağı noterin aracın kayıtlı olduğu ilde olması gerekmez — Türkiye’deki herhangi bir noterden devir yapılabilir.

Bedeli ne zaman ödemeli?

En güvenli yöntem, ödemenin devir işlemiyle aynı anda yapılmasıdır. Satıcıysanız parayı hesabınızda gördükten sonra imzalayın; alıcıysanız imza atılmadan bedeli tamamen aktarmayın. Banka havalesi hem kayıt bırakır hem de kapora ve bakiye ayrımını belgelemenizi sağlar.

Kapora alıyorsanız neyin karşılığında alındığını ve hangi durumda iade edileceğini yazılı hale getirin. Sözlü kapora anlaşmaları, satış son anda bozulduğunda en çok tartışma yaratan noktadır.

Devir öncesi mutlaka sorgulayın: borç, haciz, rehin

Noter, vergi ve trafik cezası borçlarını elektronik ortamda sorgular. Ödenmemiş bir motorlu taşıtlar vergisi borcu veya araç üzerinde rehin kaydı varsa işlem o noktada durur.

Satıştan önce e-Devlet üzerinden kendiniz kontrol edebileceğiniz kalemler:

• Motorlu taşıtlar vergisi borcu
• Trafik para cezaları
• Köprü ve otoyol geçiş (OGS/HGS) borçları
• Araç üzerindeki rehin ve haciz şerhleri

Eşler arasında araç devri nasıl yapılır?

Aile içi devirlerin ayrı bir usulü yoktur: eşler arasındaki araç devri de noterde, yukarıdaki adımların aynısıyla yapılır. Alıcı konumundaki eşin kendi adına zorunlu trafik sigortası yaptırmış olması burada da şarttır.

Devir bedelsiz de yapılabilir; bu durumda satış bedeli düşük ya da sembolik yazılır. Ancak noter harcı satış bedeli üzerinden hesaplandığı için bedeli gerçek dışı biçimde düşük göstermek, ilerideki bir incelemede sorun doğurabilir. Boşanma sürecindeyseniz, aracın protokolde nasıl yer aldığını devirden önce netleştirin.

Küçük ama işe yarar bir ayrıntı: ilan platformlarında araç sahibinin eşi ve birinci ile ikinci derece kan hısımları, aracın ilanını kendi hesaplarından yayınlayabiliyor. Bunun nasıl işlediğini e-Devlet araç ilan yetkisi yazımızda anlattık.

Diğer özel durumlar

Kredili (rehinli) araç devri

Araç üzerinde banka rehni varsa önce kalan kredi borcu kapatılır, ardından banka rehin kaldırma işlemini yapar. Rehin sistemden düşmeden noter satışı gerçekleştiremez. Alıcının parasıyla borcu kapatacaksanız, bu adımı satış gününden önce planlayın.

ÖTV indirimli araç devri

Engellilik istisnasıyla ÖTV ödenmeden alınan araçların devrinde kanunda öngörülen süre şartları geçerlidir. Süre dolmadan yapılan devirde ödenmeyen vergi aranabilir. Bu araçlarda satışa karar vermeden önce vergi dairesinden yazılı bilgi alın.

Taraflardan biri yurt dışındaysa

Türk konsolosluğunda düzenlenen bir araç satış vekâletiyle işlem yürütülebilir. Vekâletin kapsamı ve süresi için vekaletle araç satışı yazımıza bakın.

Devir masrafları kime ait?

Devir masrafı tek bir kalem değildir: noter harcı, noter işlem ücreti ve tescil belgesi bedeli ayrı ayrı hesaplanır ve toplam, satış bedeline göre değişir. Kalem kalem dökümünü ve nasıl hesaplandığını noter araç satış ücreti yazımızda topladık.

Masrafın kime ait olacağı yasal bir zorunluluk değil, pazarlık konusudur. Uygulamada çoğu zaman taraflar arasında paylaşılır ya da alıcı üstlenir. Bu konuyu fiyat üzerinde anlaşırken netleştirin; noterde konuşulan bir masraf, anlaşmayı son anda bozabilir.

Satıştan sonra ne yapılmalı?

Devir tamamlandıktan sonra araçla ilgili sorumluluk alıcıya geçer, ancak sigorta tarafında yapılması gereken birkaç adım daha vardır. Bunları satış sonrası plaka, sigorta ve kasko devri yazımızda topladık.

Satış öncesi hazırlığı bir bütün olarak görmek isterseniz satmadan önceki 7 hazırlık yazımıza göz atın. Aracınızın güncel değerini öğrenmek içinse ücretsiz değerleme alabilirsiniz.